بعد از سهمیه بندی بنزین و تشویق مردم برای استفاده از گاز ، خبرگزاری انتخاب چشممان را به خبر خوشی روشن کرد و به نقل از مدير عامل شركت مهندسى و توسعه گاز ايران نوشت : در سال جارى در صورت عدم رعايت مصرف بهينه گاز ۱۶۰ ميليون متر مكعب در روز كسرى گاز وجود دارد...

 

 

گویا در جریان سفر خاتمی به شیراز استقبال گسترده ای از او شده است . منش خاتمی بسیار دوست داشتنی ست . تنها ما نیستیم که از چهره و منش او خوشمان می آید ، بسیاری دیگر از مردم و سیاستمداران جهان هم هستند که رفتارهای خاتمی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد . اگر خاتمی سازشکار باشد یا مبارز ، روشنفکر باشد یا مرتجع و حکومتی باشد یا مخالف ، ویژگی های منحصر به فردی دارد که باید از آنها نهایت استفاده را بکند تا دین خود را به این مردم و کشور ادا نماید .

بسیاری سکوت خاتمی را در ۱۸ تیر تحمل کردند ، صبرش را در تحمل هزاران فشار درک کردند ، متانتش را در برخورد با قتل های زنجیره ای دیدند ... اما خاتمی باید پاسخگوی انتخاباتی باشد که برگزار کرد و مهدی کروبی با کنایه او را رییس دولت اصلاحات می خواند و از او در مورد برگزاری انتخابات ناسالم انتقاد می کند . خاتمی باید پاسخ گوید ، جوانان ما از خاتمی یاد گرفته اند که پرسشگر باشند و حکومت هم پاسخگو ، خاتمی باید پاسخگوی عملکردش باشد . اگر در جریان انتخابات کوتاهی شده ، عذر بخواهد و اگر ادعای برگزاری سالم انتخابات را دارد ، ثابت کند .

با شروع سهمیه بندی بنزین ، گمانه زنی ها در مورد علت  جیره بندی هم آغاز شده است . بعضی بر این گمانند که جیره بندی برای آمادگی پیش از تحریم های گسترده تر سازمان ملل است . برخی در دفاع از این اقدام ، روند رو به رشد مصرف و قاچاق را دلیل دولت برای این اقدام می دانند ...

علت این تصمیم دولت مهم است اماریشه یابی آن در حد اطلاعات ما نیست . نکته مهمتر این است که ادامه این روند امکان پذیر هست یا نه ؟

سالانه بیش از یک میلیون خودرو در داخل تولید و چند صد هزار دستگاه هم از خارج وارد می شود در حالیکه نعداد خودروهای از رده خارج شده بسیار کمتر از تولیدات و واردات است . از طرفی با مستهلکتر شدن بیشتر پالایشگاه ها ، عدم سرمایه گذاری خارجی و کافی نبودن سرمایه گذاری های داخلی ، عملا یا باید میزان واردات بنزین از سال آینده بیشتر شود و یا سهمیه خودروها با موجی میرا هر روز کمتر گردد . اگر فاکتورهایی نظیر تقلب کارت های سوخت و قاچاق را نیز به این موارد اضافه کنیم ، اوضاع بسیار وخیمتر خواهد شد .

به هر حال باید پذیرفت که رشد مصرف همچنان ادامه دارد و افق روشنی برای تولید مطابق با نیازها در کشور وجود ندارد . بر اساس بعضی آمارها در حال حاضر نزدیک به نیمی از مصرف بنزین کشور وارداتی ست و اگر دولت بتواند نیمی از واردات را حذف نماید و نیمی دیگر را با افزایش تولید جبران نماید ، یعنی میلیاردها دلار سرمایه گذاری و صرف سال های سال زمان برای ساخت پالایشگاه . این محاسبات فقط برای پوشش همین تعداد خودرویی ست که در حال حاضر در کشور وجود دارد و اگر افزایش تعداد خودروها را در سال های آتی مورد محاسبه قرار دهیم ، اوضاع نامناسب بیشتر نمایان می شود .

البته تنگناها برای رسیدن به خودکفایی بنزین بسیار بیشتر از موارد اشاره شده است و اگر مواردی مانند گازوییل و ... را به آن بیفزاییم فاجعه بار خواهد بود .

به نظر می رسد ، راه هایی همچون سهمیه بندی و محدود کردن تصنعی میزان مصرف ، نه تنها رفع کننده مشکلات نیست ، بلکه همچون مسکن برای مریضی ست که تسکینش غفلت از بیماری ست و نزدیکی به مرگ .

نیاز کشور به واردات بی رویه بنزین ، مواد غذایی و ... احتمال سوء استفاده های سیاسی کشورهای دیگر را نیز افزایش داده است . بلافاصله پس از آشوب های سه شنبه ، کنگره آمریکا ،  تحریم صدور و فروش بنزین به ایران را به تصویب رساند که سیاسی شدن بیش از پیش قضیه بنزین در کنار تبعات اقتصادی و اجتماعی آن را نشان می دهد .

وخامت اوضاع بنزین محدود به دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد نیست . در دولت های پس از جنگ ، ده ها هزار موافقت برای ساخت شبه کارگاه های تولید ماکارونی و پفک و چیپس و ... صادر شده که با اندکی برنامه ریزی ، سرمایه ها می توانست به سمت سرمایه گذاری هایی نظیر ساخت پالایشگاه و تولید برق سوق داده شود که نشد . شاید هم یکی از دلایل این کاستی ها ، تفسیر های قانون اساسی بود که مالکیت صنایعی همچون پالایشگاه و سد را در انحصار دولت می دانست .

به هر حال ، مصرف انواع انرژی در ایران بسیار بالاست ، سرمایه گذاری داخلی بسیار کم و سرمایه گذاری های خارجی هم به تبع مشکلات سیاسی ، دستخوش بحران شده است . ایران امروز ، ده ها و صدها معضل نظیر تورم و بیکاری و عدم سرمایه گذاری و ... دارد که هر کدام به تنهایی کمر هر دولتی را می شکند . مشکلات اقتصادی و اجتماعی ایران امروز با هیچ کدام از محاسبات درآمدی و هزینه ای قابل حل نیست . راه حل بیشتر مشکلات اقتصادی ، ایجاد رابطه سازنده با سایر کشورهاست و ایجاد حسن اعتماد در سیاست و سرمایه گذاری . هر روز تعلل در جذب سرمایه و فن آوری های روز دنیا ماه ها ایران را به عقب می برد و شاید تا چند سال دیگر انواع و اقسام سهمیه بندی ها هم جوابگوی عطش مصرف و محدودیت منابع ایران نباشد . گرچه امروز خیلی دیر است ، اما باید از همین امروز چاره ای اندیشید تا معضل بنزین شامل سایر مایحتاج ضروری دیگر نشود .

با اعلام سهمیه بندی بنزین ، صدها هزار و شاید میلیون ها نفر با خودرو و موتور و پیاده به پمپ بنزین ها هجوم بردند تا در آخرین ساعت های باقیمانده ، چند لیتری بیشتر از سهمیه بندی سوخت گیری کنند . این داستان همیشگی مردم ماست . هیچ گاه به هیچ قانون و مقامی اعتراض نمی کنیم ، اما در استفاده از راه های عجیب استادیم .

در این تنگناهای اقتصادی که اجاره ۴۵ متر آپارتمان در یکی از مناطق غربی تهران به ۵۰۰ هزار تومان رسیده است و از شیر تا روغن نباتی و مرغ و ... هر روز گرانتر می شود ، خرید ۱۰۰ لیتر بنزین ۱۰۰ تومانی چقدر می تواند در کاهش هزینه های خانواده ها تاثیر داشته باشد ؟

می گویند که سوخت قاچاق می شود . درست است ! اما مگر من آن را قاچاق می کنم ؟ مگر من مسئول حراست از مرزها هستم ؟ تانکر های ۲۰ هزار لیتری از مرزها خارج می شود و هیچ مقامی اعتراض نمی کند . اما بنزین باید برای ما گران شود و سهمیه بندی .

مجلس هفتم برای به دست آوردن دولت ، طرح تثبیت قیمت ها را تصویب کرد و خلاف نظر دولت خاتمی که قرار بود سالانه ۲۰ درصد به قیمت انواع سوخت افزوده شود ، سوخت را دو سال گران نکرد . همه دست زدیم و هورا کشیدیم .

کارشناسان اقتصاد و انرژی اعتراض کردند ، فاتحان مجلس و دولت آنان را به اشرافیت و دوری از توده های مردم متهم کردند . اقتصاد دانان به کاهش بهره های بانکی اعتراض کردند و به ضدیت با فرودستان جامعه و فساد متهم شدند . جامعه شناسان نسبت به روند فاجعه بار فساد و فحشا و مواد مخدر هشدار دادند و به مخالفت با دولت متهم شدند .

ما حتی به خود زحمت ندادیم و به اندازه تلف کردن وقت در صف های بنزین و شیر و ماست ، زمان صرف نکردیم که نظرهای کارشناسان را بخوانیم تا بدانیم جمعی بیشتر از ما می دانند . همیشه سکوت کردیم . اساتید دانشگاه به گمان اینکه فقط درس می دهند و کاری با کسی ندارند ، هدایت جامعه را به دیگران سپردند . دانشجویان قهر کردند و سیاستمداران معترض همه چیز و همه کس را تحریم کردند . هیچ کس از قطعنامه پیشنهادی انگلستان علیه برنامه های هسته ای خبری ندارد ، اما اگر کسی بازی دو تیم فوتبال دسته سومی نیجریه را در ساعت ۲ صبح ندیده باشد از اطلاعات روز دنیا دور افتاده است ! ما به هیچ چیز اعتراض نمی کنیم ، اما ساعت ها در صف های طولانی بنزین وقت صرف می کنیم و ذخیره سازی و ... آتش . هیچ گاه فکر نکردیم که این آتش انبار بنزین ، سال هاست که تار و پود اقتصاد این کشور را فرا گرفته و ما بیخبریم و ساکت .

ای کاش به جای اینکه امروز پمپ بنزین ها را آتش بزنیم ، دو سال پیش آتش بر افکار خود می انداختیم ، درست رای می دادیم و منفعلانه همه را یکسان نمی پنداشتیم ، تحریم نمی کردیم تا روزی تحریم نشویم .

بالاخره پس از بررسی های حرفه ای ، مشخص شد که فیلم دست دادن خاتمی با خانمی در ایتالیا ساختگی بوده است . اگر دستکاری در این فیلم اثبات نمی شد ، سید محمد خاتمی می توانست نفس راحتی بکشد که مخالفان دست از سرش برداشته اند . رویه ای که از ۱۰ سال پیش و با طراحی " کارناوال شادی عصر عاشورا " شروع شد ، تا کنار رفتن کامل خاتمی از تمامی فعالیت های سیاسی و اجتماعی و حتی حیاتی ! ادامه خواهد داشت .